Thực phẩm không dành cho người yếu sinh lý

Mỗi người có thể chất và tình trạng sức khỏe khác nhau, vì vậy mà việc sử dụng những món ăn tốt cho sức khỏe  khác nhau. Bài viết này xin được tư vấn những đồ ăn thức uống mà người bị yếu sinh lý cần hạn chế sử dụng hoặc kiêng kỵ hoàn toàn. 

Để chống chứng bệnh được gọi là “yếu sinh lý” ngoài việc dùng thuốc, châm cứu, xoa bóp, tập luyện khí công dưỡng sinh còn phải chú ý lựa chọn chế độ ăn uống phù hợp.

Với thể thận dương hư 

Biểu hiện: Sợ lạnh, dễ bị cảm, dễ vã mồ hôi, tay chân lạnh, da mặt trắng nhợt, lưng đau gối mỏi, tiểu tiện trong, hay đi tiểu về đêm hoặc đi lâu không hết bãi, có thể có phù thũng, liệt dương, di hoạt tinh, miệng nhạt, chất lưỡi nhợt, mạch trầm tế...

Nên kiêng: Đồ ăn thức uống có tính lạnh như thịt trâu, cua, ốc, trai, hến, ngao, dưa hấu, dưa chuột, bí đao, mướp, khổ qua, rau đay, mùng tơi, rau cần, rau rút, măng, rong biển, đậu phụ, đậu xanh, giá đỗ, cà rốt, mã thầy, củ đậu, nấm kim châm, táo tây, lê, chuối tiêu, trà hoa cúc, trà bát bảo...

Với thể thận âm hư

Biểu hiện: Người gầy, có cảm giác nóng trong, ngực bụng buồn bực không yên, lòng bàn tay và bàn chân nóng, đổ mồ hôi trộm, ngủ kém hay mê, miệng khô họng khát, lưng đau gối mỏi, thích uống nước mát, di tinh, liệt dương, chất lưỡi đỏ khô, ít hoặc không có rêu, mạch tế sác...

Nên kiêng: Đồ ăn thức uống có tính cay nóng như thịt dê, thịt chó, ớt, hạt tiêu, quế, hồi, sa tế, sa nhân, rau hẹ, hành tây, tỏi, lạc rang, nhãn, vải, nhục dung, tỏa dương, nhân sâm, nhung hươu, rượu, thuốc lá...

Với thể tâm tỳ lưỡng hư

Biểu hiện: Sắc mặt vàng úa, mệt mỏi, có cảm giác khó thở, hoa mắt chóng mặt, hồi hộp trống ngực, hay quên, ngủ kém hay mê mộng, chán ăn, đầy bụng chậm tiêu, đại tiện lỏng nát, có thể có hiện tượng xuất huyết dưới da, chất lưỡi nhợt, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch tế nhược...

Nên kiêng: Đồ ăn thức uống như củ cải, hành tây, kinh giới, sa nhân, sơn trà, quế, hồi, gừng tươi, hạt tiêu, mã thầy, trà đặc, thuốc lá... 

Với thể can khí uất kết

Biểu hiện: Tinh thần luôn bị ức chế, ngực bụng đầy tức hoặc đau nhói, tức nặng hạ sườn phải, hay thở dài, dễ cáu gắt, liệt dương, di mộng tinh, đại tiện táo lỏng thất thường, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch huyền...

Nên kiêng: Đồ ăn thức uống như thịt mỡ, cơm nếp, mật ong, đại táo, long nhãn, nhân sâm, hoàng kỳ, hoàng tinh, trà đặc, bia rượu, cà phê...

Với thể can kinh thấp nhiệt

Biểu hiện: Vàng da, vàng mắt, ngực sườn đau tức đầy trướng khó chịu, ăn kém, miệng đắng, hoa mắt chóng mặt, tai ù tai điếc, tiểu tiện sẻn đỏ, đại tiện như đi kiết, rêu lưỡi dày nhờn, mạch hoạt sác...

Nên kiêng: Đồ ăn thức uống như thịt vịt, thịt đầu lợn, thịt mỡ, thịt chó, thịt dê, đồ uống quá ngọt, long nhãn, long vải, ớt, hạt tiêu, hồi hương, đinh hương, thuốc lá, rượu, giấm quá chua, kim anh tử, khiếm thực, hạt sen...

Với thể tâm thận bất giao

Biểu hiện: Tinh thần bồn chồn không yên, mất ngủ, hay mê mộng, di mộng hoạt tinh, lưng đau gối mỏi, hay có cảm giác sốt nóng về chiều, vã mồ hôi trộm, tai ù tai điếc, hay hồi hộp trống ngực, miệng khô họng khát, đi tiểu đêm nhiều lần, môi đỏ, chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi ít hoặc không có rêu, mạch tế sác...

Nên kiêng: Đồ ăn thức uống có tính cay nóng như ớt, hạt tiêu, giấm quá chua, đại hồi, nhục quế, đinh hương, hành tây, thịt chim sẻ, thịt dê, thịt chó, trà đặc, rượu trắng, thuốc lá...

Ngoài ra, theo kinh nghiệm dân gian, người suy yếu sinh lý không nên ăn nhiều rau răm, đậu tương và các chế phẩm từ đậu tương

Sưu tầm

Giảm nguy cơ mắc bệnh tim với dầu hạt cải

Sau khi đo mức hấp thu các chất carotenoid trên 29 người ăn salad được trộn bằng các loại dầu mỡ khác nhau như: dầu hạt cải, dầu đậu nành, bơ, các nhà khoa học cho biết dầu hạt cải có hiệu quả hấp thu các chất tốt nhất.

Các nhà khoa học Trường ĐH Purdue (Mỹ) cho rằng trộn salad bằng dầu hạt cải không những giảm tối thiểu được lượng chất béo đưa vào cơ thể mà còn giúp hấp thu tốt nhất các chất carotenoid, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư, bệnh tim.

Chỉ cần một lượng nhỏ dầu hạt cải (3 gam/khẩu phần salad) có thể giúp cơ thể hấp thu lượng lớn carotenoid, trong khi phải dùng tới 20 gam dầu đậu nành hay bơ để hấp thu cùng một lượng carotenoid.

Các nhà nghiên cứu còn cho biết không chỉ dầu hạt cải mà các loại dầu ăn chứa acid béo đơn không bão hòa như dầu ôliu, dầu hoa hướng dương cũng có tác dụng như trên

Sưu tầm

Hè nóng, nấu 4 món canh cua ngọt mát

Thưởng thức những bát canh cua ngon ngậy, nhiều gạch trong tiết trời mùa hè thật là thích.

Mùa hè nắng nóng, cơ thể sẽ mệt mỏi, ra nhiều mồ hôi và kém ăn. Các món canh ngon sẽ rất tốt cho các thành viên trong gia đình ở mùa này. Canh cua vừa giúp giải nhiệt, thải chất béo và lại nhuận tràng. 

Hơn nữa, cua đồng vốn rất giàu dinh dưỡng, nhiều đạm, chất béo và nhất là canxi, phốt pho; ngoài ra còn có sắt và các vitamin B1, B2, PP... Cua có tác dụng giảm đau nhức cơ xương khớp.  Vì thế, món canh này rất có lợi cho sức khỏe ngày hè.

Canh cua nấu bầu

Canh cua nấu bầu sẽ khiến bữa cơm mùa hè thêm ngon và hấp dẫn.

Nguyên liệu:

- Cua đồng: 300 gr

- Bầu: 700 gr

- Thì là, hành hoa, hạt nêm, muối

Cách làm:

- Cua đồng rửa sạch, bóc bỏ mai và yếm. Khêu lấy phần gạch cua để riêng, phần thân cua đem giã (xay) nát. Cho lượng nước đủ ăn vào thịt cua quấy đều rồi lọc bỏ bã cua qua rây, lấy nước lọc cua.

- Bầu nạo bỏ vỏ, rửa sạch rồi lại nạo sợi nhỏ.

- Bắc nồi nước lọc cua lên bếp, thêm vào khoảng 1 thìa sữa chua muối. Dùng đũa quấy đều cho đến khi thịt cua bắt đầu nổi lăn tăn trên mặt nước thì không cần quấy nữa.

- Khi nước sôi, gạch cua đóng thành tảng thì dùng đũa gạt gạch cua qua một bên rồi thả bầu vào.

- Vì bầu rất nhanh chín nên chỉ cần đun sôi trở lại thì rắc thì là, hành hoa thái nhỏ vào. Nêm nếm thêm hạt nêm, gia vị cho vừa miệng rồi tắt bếp.

Món canh cua nấu bầu khá đơn giản nhưng rất đưa cơm.

Canh riêu cua

Vị chua ngon của món canh làm bữa cơm hấp dẫn hơn rất nhiều.

Nguyên liệu:

- Cua đồng: 300 g

- Thịt xay: 150 g

- Me chua: 2 quả

- Cà chua: 2 quả

- Hành củ: 1-2 củ

- Hành hoa, rau dăm, mùi tàu

- Gia vị: Bột canh, bột nêm, mì chính, dầu ăn.

Cách làm:

- Cua đồng mua về làm sạch, bóc bỏ mai, lấy mình cua xay (hoặc giã) nhuyễn lọc lấy nước đủ ăn. Dùng tăm khều phần gạch ở mai cua.

- Cà chua rửa sạch thái múi cau, me cạo sạch vỏ, hành của đập dập băm nhỏ, hành hoa mùi tàu rửa sạch thái nhỏ.

- Thịt xay trộn nêm một chút mì chính, bột canh, nặn thành từng viên chả tròn.

- Đem rán sơ qua.

- Phi thơm hành với dầu ăn rồi cho cà chua vào xào để cà được chín nhuyễn.

- Đặt lên bếp nồi nước cua. Cho gia vị vừa ăn. Đun nhỏ lửa để nước cua đóng thành gạch.

- Khi nước cua sôi thả me và chả thịt vào đun nhỏ lửa. Khi me và chả thịt chín sẽ nổi lên. Vớt me ra bát đánh nhuyễn lọc lấy nước bỏ bã.

- Đến gần lúc ăn nêm mì chính và hành hoa, mùi tàu vào rồi múc ra bát dùng nóng với cơm hoặc bún đều rất ngon.

Canh cua đồng nấu hoa bí

Nguyên liệu:

- 0,2 kg cua đồng (có thể dùng rạm hoặc cáy theo sở thích)

- 1 bó nhỏ hoa bí

- Muối, hạt nêm

Cách làm:

- Cua rửa sạch bằng cách thả vào 1 chậu nước, cầm nghiêng 1 cái rổ đè lên trên và xoay theo vòng tròn, sau đó đổ cua qua rổ để bỏ nước bẩn đi và lại thực hiện rửa cua như thế trong vài lần để cua sạch hết bùn đất.

- Cua đã sạch đem bóc mai, bỏ yếm, xóc cùng một thìa muối, giã nhỏ, lọc lấy nước (không có cối có thể dùng máy xay sinh tố để xay hoặc có thể nhờ người bán cua làm giúp).

- Gỡ gạch cua tráng qua nước lạnh cho hết mùi hoi, để riêng.

- Hoa bí cắt nhỏ.

- Bắc nồi nước lọc cua lên bếp, bật bếp ở mức lửa vừa phải, lấy đũa quấy nhẹ liên tục (làm như thế để thịt cua không bị lắng xuống, khi sôi sẽ làm gạch cua bám hết vào đáy nồi). Khi thấy gạch cua bắt đầu nổi lên lấm tấm trên mặt nồi thì không quấy nữa. Khi canh sôi gạch cua sẽ đóng thành tảng thì vặn bếp ở mức lửa nhỏ nhất.

- Gạt gạch cua sang một bên rồi nhẹ nhàng thả hoa bí vào một góc nồi, cho phần gạch cua để riêng lúc trước vào, đợi canh sôi lại thì nêm nếm thêm bột nêm cho vừa miệng, rồi tắt bếp và nhấc nồi canh cua nấu hoa bí xuống. Hoa bí nhanh chín nếu đun lâu sẽ bị nát.

Chú ý: Nên dùng muối trắng để cho vào nước lọc cua thì khi đun sôi gạch cua mới nổi lên, không nên dùng bột canh.

Canh cua khoai sọ rau rút

Món canh cua khoai sọ rau rút có vị ngọt, thơm mát rất hợp cho bữa cơm gia đình trong những ngày hè nóng nực.

Nguyên liệu:

- Cua đồng: 200gr

- Khoai sọ: 300gr

- Rau rút: vài ngọn

- Rau muống: vài ngọn

-  Rau ngổ hương: vài ngọn

Cách làm:

- Rau muống nhặt, rửa sạch vặn thành từng đoạn dài 3 - 4cm.

- Rau rút nhặt bỏ lông, lấy ngọn, lá và phần thân non bẻ thành từng đoạn dài 3 - 4cm.

- Khoai sọ rửa sạch đất cát, gọt vỏ, bổ thành từng miếng nhỏ, ngâm vào âu nước.

- Ngổ hương thái nhỏ.

- Cua làm sạch bằng cách thả vào chậu nước, lấy một cái rổ đặt nghiêng lên trên cua rồi xoay theo vòng tròn, đổ cua ra rổ cho nước bẩn chảy đi. Lặp lại động tác trên vài lần để làm sạch hết chất bẩn bám trên thân cua.

- Cua tách mai, bỏ yếm, lấy đầu đũa khêu gạch ở mai cho ra một cái bát.

- Thân cua giã (xay) nhỏ (không có cối, máy xay thì có thể nhờ người bán cua làm giúp), cho lượng nước vừa đủ ăn vào lọc lấy thịt cua qua một cái rây (hoặc rá).

- Cho một chút muối vào nồi nước cua, dùng đũa quấy cho tan muối.

- Đặt nồi nước cua lên bếp, đun ở mức lửa vừa, dùng đũa quấy đều khi thấy mặt nước gạch cua bắt đầu nổi lăn tăn thì dừng (dùng đũa quấy để gạch cua không bị lắng xuống đáy nồi)

- Đun đến khi nước sôi, gạch cua nổi lên mặt nồi bám thành tảng. Dùng muôi thủng hớt gạch cua ra một cái đĩa rồi thả khoai sọ vào nồi nước ninh nhừ.

- Khoai sọ ninh đến khi chín bở thì thả rau muống, rau rút vào.

- Rau chín, cho ngổ hương vào, nêm một chút hạt nêm vừa ăn, tắt bếp.

- Múc canh ra bát tô, trút gạch cua lên trên và thưởng thức

Sưu tầm

Lợi ích của nấm tươi và cách bảo quản

Trung bình trong 100g nấm tươi có chứa từ 25 - 40% hàm lượng protein, 17 - 19 loại axit amin, trong đó có từ 7 - 9 loại axit amin mà cơ thể không tự tổng hợp được, 7% hàm lượng chất khoáng. Nấm tươi con chứa rất nhiều loại vitamin như: vitamin B1, B6, B12, PP… 

Nấm có rất nhiều chủng loại, có thể nuôi trồng được quanh năm. Theo các chuyên gia, ngoài giá trị dinh dưỡng, nấm còn có giá trị dược liệu phòng một số bệnh như: ung thư, cao huyết áp…

Trung bình trong 100g nấm tươi có chứa từ 25 - 40% hàm lượng protein, 17 - 19 loại axit amin, trong đó có từ 7 - 9 loại axit amin mà cơ thể không tự tổng hợp được, 7% hàm lượng chất khoáng. Nấm tươi con chứa rất nhiều loại vitamin như: vitamin B1, B6, B12, PP…

Thạc sĩ Ngô Xuân Nghiên - Trưởng phòng nghiên cứu nấm ăn và nấm dược liệu, viện Di truyền Nông nghiệp Việt Nam, cho biết, đối với các sản phẩm nấm đã được các nhà khoa học chọn tạo và nuôi trồng theo hình thức nhân tạo thì tất cả các sản phẩm đó không có độc tính. Tuy nhiên, những sản phẩm nấm này được bày bán ngoài tự nhiên một cách bình thường, không có thiết bị bảo quản thì thời gian sử dụng rất ngắn, chỉ dùng trong ngày.

Nếu chúng ta để sản phẩm đến ngày hôm sau thì sẽ bị vi khuẩn tấn công. Lúc này màu sắc của nấm có thể chuyển màu, từ trắng sang vàng, hoặc khi sờ vào sản phẩm cảm thấy nấm bị nhớt và mùi bị chua hoặc lên men, rất khó chịu. Những sản phẩm đã có những dấu hiệu trên thì chúng ta không nên dùng.

Cách bảo quản nấm để giữ được độ tươi ngon và đảm bảo dinh dưỡng như sau:

Để nấm nơi thoáng mát, không buộc vào túi nilông, bảo quản được 8 - 12 tiếng. Với nấm thân mềm, dài, nhỏ và phần mũ bé, ngay khi còn tươi ta nên đóng gói vào những túi hút chân không có sẵn, cho vào tủ lạnh. Sản phẩm như vậy có thể sử dụng được tròng vòng 3 - 4 ngày.

Khi chúng ta sử dụng sản phẩm không hết thì có thể dùng các giấy bóng mỏng (dạng phin thực phẩm) bọc chúng lại, cất trong tủ lạnh, sản phẩm này có thể giữa được 2 - 3 ngày.

Với loại thân cứng, to, dài, trước khi bảo quản phải sơ chế chúng, gọt bỏ hết phần thâm đen, các phần bẩn lẫn tạp chất trên thân nấm, chần qua nước sôi trong vòng 2 - 3 phút, sau đó vớt ra ngâm vào nước lạnh, đặt trong ngăn mát tủ lạnh, bảo quản được 3 - 4 ngày.

Nước muối có tác dụng giữ được độ giòn và các khoáng chất trong nấm. Và khi ngâm trong nước lạnh cất trong tủ lạnh giúp cho nấm không mất quá nhiều chất dinh dưỡng

Sưu tầm

10 loại rau quả giúp tăng cường hệ miễn dịch

Ăn rau quả mỗi ngày để giúp tăng cường sự miễn dịch của cơ thể trước những căn bệnh như tiểu đường, ung thư và bệnh tim... Sau đây là 10 loại rau quả cần cho một chế độ ăn lành mạnh. Rau quả là một phần lành mạnh của bất kỳ chế độ ăn nào. Dù bạn quan tâm đến việc tôn tạo hình thể, hay chỉ muốn giảm một ít trọng lượng thừa, rau quả giúp bạn cải thiện sức khỏe toàn diện bằng cách tối đa hóa những nỗ lực giảm cân.

Cà chua

Mặc dù là một loại quả nhưng cà chua lại thường được dùng như một loại rau phổ biến. Cà chua chứa nhiều lycopen vốn có khả năng chống lại bệnh ung thư. Chúng cũng chứa các vitamin A và K vốn giúp giữ huyết áp ổn định.

Bông cải xanh

Bông cải xanh đứng ở tốp đầu trong số các loại rau có thể đối phó bệnh tật hiệu quả. Loại rau này chứa nhiều chất chống ôxy hóa giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư dạ dày, phổi và ruột. Bông cải xanh rất giàu folate, vitamin C và beta-carotene, tất cả đều có khả năng tăng cường miễn dịch trước các bệnh cảm lạnh và cúm.

Cải Brussels

Những ngọn rau nhỏ màu xanh này đặc biệt quan trọng với phụ nữ mang thai vì chúng chứa nhiều vitamin B và a xít folic, giúp ngăn chặn dị tật vòi tử cung. Cải Brussels cũng chứa axít béo omega 3, kali, chất xơ và các vitamin C và K.

Cà rốt

Cà rốt có nhiều đặc tính tốt cho mắt, tóc và da, là nguồn cung cấp carotene (tiền vitamin A) tốt nhất. Ngoài ra, cà rốt còn có nhiều vitamin A và C giúp điều hòa mức đường huyết và như vậy có tác dụng tốt cho tim.

Măng tây

Măng tây dồi dào chất xơ, folate và vitamin B6 nên tốt cho sức khỏe tim. Loại rau này cũng chứa ít natri nhưng nhiều kali nên có thể hỗ trợ hoạt động lành mạnh và hiệu quả của ruột già.

Khoai lang

Loại củ này chứa nhiều vitamin A, C và manganese, giúp chống lại bệnh ung thư. Đây cũng là nguồn cung cấp chất sắt và xơ tự nhiên, giúp tăng cường năng lượng và ổn định hệ tiêu hóa.

Cà tím

Cà tím chứa chất chống ôxy hóa nasunin, giúp bảo vệ các tế bào não không bị tổn thương. Do cà tím dồi dào chất xơ và kali nên các nhà nghiên cứu cho rằng loại quả này có thể giảm nguy cơ bị đột quỵ và chứng sa sút trí tuệ.

Ớt chuông

Dù bạn thích ớt chuông màu vàng, đỏ hay cam thì chúng đều tốt cho sức khỏe. Loại ớt này chứa nhiều chất tốt cho tim như lycopen và axít folic. Theo các chuyên gia, ăn ớt chuông hằng ngày có thể giảm nguy cơ ung thư phổi, ruột kết, bàng quang và tụy.

Cải bó xôi

Các nhà nghiên cứu cho biết cải bó xôi chứa đến 13 hợp chất flavonoid giúp ngăn chặn ung thư, bệnh tim và chứng loãng xương. 

Hành tây

Loại củ này tốt cho những người đang hoặc có nguy cơ mắc chứng loãng xương. Hành tây chứa chuỗi axít amin GPCS giúp kiểm soát mức calcium trong cơ thể. Hành tây còn chứa nhiều vitamin C và folate tốt cho sức khỏe tim mạch và dạ dày - ruột

Sưu tầm